نشانههای جمع در زبان فارسی به دو دسته تقسیم میشوند: نشانههای جمع فارسی و نشانههای جمع عربی. نشانههای فارسی تنها به ها و ان محدود میشود؛ اما نشانههای جمعی که از زبان عربی به فارسی راه پیدا کردهاند؛ شامل ات، ون و ین است. علاوه بر نشانههای جمع، برخی کلمات عربی را به صورت جمع مکسر نیز میتوان جمع بست.
صفت را کلمه یا یکی از اجزای گروه اسمی دانستهاند که وظیفه بیان حالت، مقدار، شماره یا یکی از چگونگیهای اسم یا گروه اسمی را به عهده دارد و توضیحی درباره اسم میدهد یا آن را مقید یا محدود میکند. صفت مفعولی با اتفاق نظر همه دستورشناسان ساختاری و کلاسیک در کنار صفتهای ساده، فاعلی، نسبی و لیاقت از انواع صفت بیانی شناخته میشود.
فعل آینده در زبان های ایرانی از دوره باستان تاکنون با تحولاتی همراه بوده است. در فارسی باستان ساخت خاصی به نام آینده وجود نداشت و غالباً از وجه التزامی برای اشاره به آینده استفاده می شد. برای فعل در زبان فارسی دو زمان وجود دارد: گذشته، حال و آینده.
فعل مجهول فعلی است که به مفعول نسبت داده میشود و به نهادی که قبلاً در جملهٔ معلوم، مفعول بوده است، نسبت میدهند. فعل را میتوان کلمهای دانست که عهدهدار مشخص کردن زمان وقوع فعل، شخص، وجه و معلوم یا مجهول بودن جمله است.
صفت واژه یا گروهی از واژهها است که قبل یا بعد از اسم مى آید، و آن را با ویژگى یا مفهومى همراه مىکند و درباره آن توضیح میدهد.
صفت فاعلی را یکی از وابستههای پسین اسم تعریف کردهاند که در دسته صفتهای بیانی قرار میگیرد و پس از اسم میآید؛ با کسره به اسم افزوده میشود و چگونگی و مشخصات اسم را از قبیل رنگ، قد، شکل، وضع، حجم، مزه، اندازه، مقدار، ارزش، فاعلیت، مفعولیت و نسبت بیان میکند.
التزام از نظر لغوی بر وزن افتعال عربی است؛ یعنی کاری را لازم و واجب دانستن است؛ تعریف مضارع التزامی در زبان فارسی انجام گرفتن کاری را در زمان حال به صورت الزام (باید)، شک وتردید، شرط، آرزو و خواهش بیان می کند. فعل مضارع التزامی وظیفه نشان دادن زمان حال یا آینده و تعداد مخاطبان را در جمله به عهده دارد.
فعل مضارع ساده،سادهترین شکل فعل است که با چسبیدن شناسهها به بن فعل ساخته می شود. هیچ حرف یا فعل دیگری در ساخت آنها وجود ندارد.
فعل مضارع مستمر فعلی ست که در بیشتر کاربردهایش از وقوع فعل در لحظه و حالی که در حال گذشتن است، خبر می دهد و با فعل کمکی ساخته میشود.
فعل مضارع اخباری به فعلی گفته میشود که از انجام کاری در حال یا آیندهی نزدیک خبر میدهد. «می» استمراری با قرار گرفتن بر سر بن مضارع، دورهای از زمان را که از حال شروع میشود، به آینده میرساند.
ماضی استمراری در زبان فارسی به فعلی گفته می شود که دلالت بر انجام کاری در گذشته دارد که تاکنون ادامه دارد. در زبان عربی هم معنای فعل ماضی استمراری به همین شکل است.یعنی دلالت بر انجام کاری در زمان گذشته دارد که تا کنون جاریست و ادامه دارد. این فعل با آمدن «می» بر سر بن ماضی و پیوستن شناسهها به آنها ساخته میشود.